Her kadının mutlaka yaptırması gereken, yaşamsal önem taşıyan 10 test ve tanı yöntemlerini öğrenmek ister misiniz?
Günümüzde
ölümcül hastalıkların tedavisi bile mümkün. Ancak bunun için erken tanı
şart. Erken tanıya giden yol ise, yaşamsal önem taşıyan testler. İşte
her kadının mutlaka yaptırması gereken 10 test ve tanı…
Mamografi ile meme kanserinde erken teşhis
Özellikle
meme kanseri, erken tanı ile ölümcül bir hastalık olmaktan çıktı. Bunun
için kadınların 20 yaşından sonra her iki memesini de ayda bir kez
kontrol etmesi ve 2-3 yılda bir doktor muayenesinden geçmesi gerekli.
Meme muayenesinin olmazsa olmazı mamografi… Kadınlar, 40 yaşından
itibaren her yıl mamografi çektirmeli ve eğer birinci derece
akrabalarda meme kanseri varsa, sıkı takip altında olmalı. Mamografide,
düşük doz x-Ray, yani iyonizan radyasyon üreten bir tüp ile meme
inceleniyor. İnceleme için hasta mamografi denilen röntgen cihazının
önüne oturtuluyor. Meme x ışınına duyarlı bir levha üzerine
yerleştirilerek sıkıştırılıyor. Ardından radyasyon verilerek, her iki
memenin iç yapısının görüntüleri filmde oluşturuluyor. Mamografi, meme
kanserini henüz ele gelen bir kitle olmadan, yani kireçlenme
aşamasındayken tespit edilebiliyor. Bu sayede meme kanseri çok erken
evrede tedavi edilebiliyor.
Tonometre ile körlük engelleniyor
Glokom,
halk arasındaki adıyla ‘göz tansiyonu’, yaptığı sinir hasarı ile
körlüğe neden olabilen bir göz hastalığı. İlaç tedavisi ve lazer ile
körlüğün önüne geçiliyor, ancak bu da erken teşhis ile mümkün. Körlük
riskine karşı glokomun rutin muayenelerine en geç 40 yaşında
başlanmalı. Ancak ailede glokom hastası varsa bu testler daha erken
yaşlara alınmalı. Göz içi basıncında genel adı tonometre olan cihazlara
başvuruluyor. Retina kontrolünde, gözün arka bölümünü görebilmek için
gözbebeği damla formundaki ilaçlarla genişletiliyor. Göz içi basıncı,
tonometre cihazından kontrollü bir şekilde hava püskürtülmesiyle
ölçülüyor.
Eforla kalp sorunları belirleniyor
40 yaşını
geçmiş her kadın senede bir kez kardiyolojik check-up’tan geçmeli.
Ailede kalp krizi hikayesi bulunanlar için ise bu daha erken yaşlarda
başlamalı. Efor testi, bu yaşamsal önem taşıyan check-up’ta başvurulan
yöntemlerden biri. Test, çoğunlukla koşu bandında uygulanıyor. Yaklaşık
10 dakika süren test sırasında kalp ve kalp kapaklarının durumu ile
işleyişi hakkında bilgi veren EKG sürekli izleniyor, belirli
aralıklarla damar basıncı ölçülüyor. Efor testi egzersizi ritim ve
ileti bozukluklarını araştırmak amacıyla yapılıyor. Bu sayede kalp ve
dolaşım sistemi hastalıkları da ciddi boyutlara ulaşmadan tedavi
edilebiliyor.
Smear ile rahim ağzı kanserine son
18
yaşını aşmış ve aktif cinsel yaşamı olan her kadın yılda bir kez
düzenli olarak pap smear testi yaptırmalı. Çünkü bu test sayesinde
jinekolojik kanserler arasında 2. sırada yer alan rahim ağzı kanseri,
çok erken safhada teşhis edilebiliyor. Muayene sırasında, özel bir
fırça yardımıyla rahim ağzı bölgesinden hücre sürüntüsü alınıyor. Bu
sürüntüler patoloji laboratuarlarında inceleniyor. İnce yayma
tekniğiyle, rahim ağzı kanserine yol açan Human Papilloma virüsü tespit
ediliyor.
Yılda bir kez ultrason
Kadın hastalılarında
erken tanı için gerekli en önemli yöntemlerden biri de vajinal
ultrason. Yakınması olsun veya olmasın her kadın yılda bir kez ultrason
muayenesinden geçmeli. Vajinal yolla yapılan ultrasonda, iç organlar
çok daha net bir şekilde izleniyor. Yumurtalıkları ve rahmi daha iyi
görebilmek için ince bir sonda vajinaya yerleştiriliyor. Ekranda
beliren görüntü, kadının sağlığı hakkında bilgi veriyor. Jinekolojik
ultrason ile karın organları, özellikle de rahim, yumurtalıklar
ayrıntılı bir şekilde değerlendiriliyor. Rahmin yapısı, pozisyonu,
büyüklüğü, rahimden kaynaklanmış tümörler, miyomlar saptanabiliyor.
Bunların yanı sıra rahim içi zarı, yani endometrium değerlendirmesi de
yapılıyor. Aynı şekilde yumurtalıkların yapısı, yumurta geliştirme
kapasiteleri, yumurtalık kistleri saptanabiliyor.
Yılda bir kez cilt muayenesi kanseri önlüyor
Her
yıl düzenli olarak dermatoloji uzmanının kapısını çalmak da, sağlık
için yaptırılması gereken testlerin bir parçası. Özellikle vücutta
bulunan çok sayıda ben ve ailedeki cilt kanseri hikayeleri, muayenenin
önemini daha da artırıyor. Çünkü benler, ölümcül bir kanser türü olan
melanom riski taşıyor. Melanomda yeni tanı yöntemi, dijital
dermatoskopi. Bu yöntemde yağlanmış deri yüzeyi ışıklı bir büyütme
sağlayan dermatoskop ile inceleniyor. Vücuttaki benlerin haritası
oluşturularak noktasal lokalizasyonlar belirleniyor. Ardından her bir
ben için dermatoskopik görüntü alınıyor ve kaydediliyor. Böylece bir
sonraki kontrolde elde edilecek görüntüyle karşılaştırma şansı
sağlanıyor. Bunların yanı sıra dijital dermatoskop, benlerde izlenen
şüpheli değişiklikleri de gösteriyor. Bu test ile cilt üzerindeki
değişiklikler, kanserleşmeden tespit edilebiliyor.
Kan tahlilleri sağlığı ele veriyor
Düzenli
olarak yaptırılan kan tahlilleri, genel sağlık durumu hakkında bilgi
veriyor. Herhangi bir yakınma olmasa da, kişilerin 35 yaşından itibaren
2 yılda bir kan tahlili yaptırmasında yarar var. Damardan kan örneği
alındıktan sonra laboratuarlarda alyuvar ve akyuvarların durumuna
bakılıyor, lökositler inceleniyor. Testlerden alınan sonuçlara
bakılarak vücutta enfeksiyon ve alerjik bir durum olup olmadığı tespit
edilebiliyor. Kolesterol ve kan şeker değerleri hakkında bilgi
ediniliyor.
Menopozda kemik yoğunluğu ölçümü önemli
Menopoz
ile kendini gösteren kemik kırılmaları riski, osteoporoz tanısı ile
konuyor. Özellikle ailede osteoporoz hastasının varlığı, kemik mineral
yoğunluğu ölçümünün önemini artırıyor. Kemik mineral yoğunluk ölçümü,
hiçbir hazırlık gerektirmeden, vücuda bir zarar vermeden, özel
bilgisayar programı ve hassas ölçüm yapan dansitometri cihazlarıyla
yapılıyor. Bu yöntemle vücudunuzdaki kemik yoğunluğu ölçülerek kemik
erimesi riski tespit ediliyor. Erken teşhis sayesinde, ileri yaşlarda
ciddi ve yaşamsal problemlere yol açan kırıkların oluşması
önlenebiliyor.
Ağız ve diş sağlığı için tükürük testi
Diş
ve diş eti hastalıkları, dünyada ve Türkiye’de önemli sağlık sorunları
arasında yer alıyor. Dişlerde ciddi bir sorunla karşılaşmamak için her
yıl düzenli olarak diş hekimi ziyaret edilmeli. Diş ve diş eti
problemlerinin tespitinde, doğal bir koruyucu olan tükürüğün teste
dilmesi önemli. Bu test için tükürüğünüzün incelenmesi yeterli. Testte
tükürüğün kimyasal ve mikrobiyolojik yapılarına bakılıyor. Bu sayede
çürüklerin önemli bir sağlık sorununa neden olması önleniyor.
Kolon kanseri önlenebiliyor
Kolon
kanseri, en sık görülen kanser türleri arasında 3. sırada yer alıyor.
Sinsi tehlike, özellikle 50 yaş ve üzerindekileri tehdit ediyor. Kolon
kanseri önlenebilir kanserler arasında. Ancak bunun için 50 yaşından
sonra 2 ila 5 yılda bir düzenli olarak kolonoskopi yönteminden
yararlanılmalı. Kolonoskopiyle kalın bağırsağın tümü incelenebiliyor.
Çekim sırasında hastalar tomografi cihazına yatırılıyor ve kalın
bağırsağa hava verilerek iç bölgenin görülmesi sağlanıyor. İşlem
sonunda verilen hava geri alınıyor. Kolonoskopi yöntemiyle hekim
ileride tümöre dönüşebilecek polipleri teşhis edebiliyor. Poliplerin
cerrahi yöntemlerle alınması sayesinde, kolon kanseri oluşma riski
önlenmiş oluyor.